”Afganistan oyun sahası haline geliyor”

Afganistan’ın tampon alan olarak farkındalığının tescillendiğini vurgulayan İstanbul Aydın Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ahmet Kasım Han, Afganistan’ın güvenliğinin, Orta Asya, Pakistan, Hindistan, Çin, Rusya, İran ve Körfez bölgesi ile Hint Okyanusu’nu da etkileyebileceğine dikkati çekti.

“KÜRESEL SİSTEMDEN BAĞIMSIZ DÜŞÜNEMEYİZ”

Bölgede yaşananları küresel sistemden ayrı düşünülemeyeceğini açıklayan Prof. Dr. Ahmet Kasım Han, sözlerine şöyle devam etti:

“Afganistan bu bölgelerde planları olan tüm ülkeler için kilit taşı niteliğindedir. Bu bölgede olup biteni hiçbir süre küresel sistemden bağımsız düşünemeyiz. Taliban iktidarına başlamadan önce Rusya ile aracısız olarak ilişki kurmayı seçim etti. Moskova’ya garanti verdi. Afganistan’da ortaya çıkmakta olan esas iç rekabet, kimin daha Müslüman olduğu, kimin de Batı ile daha pozitif mücadele ettiği üzerinden eğilim eden siyasal mücadelelerdir ve bu bölgelerle fazla yakından ilgilidir. Çin’in de benzer şekilde bu bölgeye ilgisi mevcuttur. Çin Ahali Cumhuriyeti, Kuşak Yol Projesi ile kendine bağımlı ülkeler yaratmaya çalışıyor. Avrupa’nın batısıyla aracısız bir ilişki oluşturmaya çalışıyor. Bu bakımdan da Afganistan ile olan ilişkilerine tartı veriyor.”

“AFGANİSTAN OYUN SAHASI HALİNE GELİYOR”

Dünya güvenlik mimarisi açısından Afganistan’ın önemine vurgu yapan Prof. Dr. Han, “Rusya, Çin, İran, Fransa, İngiltere, İsrail, Pakistan ve Hindistan bu bölgede varlık mücadelesi içerisinde. Bu ülkelerin burada olması dünya emniyet mimarisi açısından çok ciddi bir fay hattının bu bölgede bulunduğunun çok açık ve net göstergesi. Hindistan, Afganistan’da etkili olarak Pakistan’ı çevrelemeye çalışıyor. Pakistan da Afganistan siyaseti üzerinde etkin olarak Hindistan’a karşı stratejik derinliğini ilerletmek istiyor. Bu olayda Afganistan’ı başka bir seviyede manâlı kılıyor. Bütün bu dengeler Afganistan’ı oyun sahası haline getiriyor” ifadelerini kullandı.

“DEAŞ TARAFINA GEÇİYORLAR”

DEAŞ’ın, Taliban’ın milletlerarası yalnızlığından yararlanarak bu bölgede bir baskı oluşturduğunu kaydeden Han, sözlerine şöyle devam etti:

“DEAŞ bu bölgede güçlenme konusunda hiç zorlanmıyor. ABD, Afganistan’dan çekildiğinde, arkasında düş kırıklığına uğramış halk yığını bıraktı. Bu insanların aralarında güvenlik, istihbarat ve özel kuvvetler eğitimi almış halk müziği da var. Taliban bu insanları ötekileştiriyor. Hayatları tehlikede olan bu halk müziği da kolaylıkla DEAŞ tarafına geçiyorlar. Bu olay Afganistan’da içeride de önemli mücadelelerin olacağını gösteriyor. Önümüzdeki dönemde bu bölgede büyük güçlerin mücadelesi yaşanacak gibi.”

“KADİM DEVLET GELENEĞİNİ AFGANİSTAN’DAKİ TALİBAN YÖNETİMİYLE PAYLAŞABİLİR”

Prof. Dr. Ahmet Kasım Han sözlerini şöyle noktaladı:

“Türkiye kendi nitelikleri üzerinden ortaya çıkmış olan kadim devlet geleneğini Afganistan’daki Taliban yönetimiyle paylaşabilir. Tarım, eğitim ve birçok konuda Afganistan’a tezgâhtar olabilir. Taliban’ın çağ dışı olan tutumlarına karşı bir biçimde yumuşatıcı rol üstlenebilir.”

Yorum yapın