Aksaray Valiliği açıkladı: Hasan Dağı’nda olağan dışı volkanik hareketlilik gözleniyor

Türkiye’nin en genç volkanik dağlarından biri olan, Aksaray ve Niğde sınırları içinde yer alan Hasan Dağı’nda facia riskinin azaltılması için İl Tehlike Azaltma Planı (İRAP) hazırlama çalışmaları dahilinde, Aksaray Üniversitesi’nin ‘Hasan Dağı Volkanizmasının Tektonik ve Volkanik Açıdan Jeodezik ve Fiziksel Sensörler ile İzlenmesi’ isimli projesi ‘TÜBİTAK 1001-Bilimsel ve Teknolojik Araştırmaları Destekleme Programı’na 2021 yılında sunularak kabul edildi. Proje zarfında Aksaray Üniversitesi, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, Mersin Üniversitesi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, MTA Genel Müdürlüğü, Aksaray AFAD Müdürlüğü ve Niğde AFAD Müdürlüğü müşterek alıştırma yürütecek.

Aksaray Valiliği açıkladı: Hasan Dağı'nda olağan dışı volkanik hareketlilik gözleniyor

VALİLİK: OLAĞANDIŞI VOLKANİK HARAKETLİLİK GÖZLENMEDİ

Aksaray Valiliği açıkladı: Hasan Dağı'nda olağan dışı volkanik hareketlilik gözleniyor

Aksaray Valiliği, 2022 yılında başlayacak projenin tanıtımıyla ilgili dün yapılan mülakatta, volkanik hareketlenmeler gerçekleştiği yönünde basına yansıyan bilgilerin gerçeği yansıtmadığını açıkladı. Yapılan açıklamada, “Hasan Dağı’nda alışılmadık bir volkanik haraketlilik gözlenmemiştir” denildi.

Aksaray Valiliği açıkladı: Hasan Dağı'nda olağan dışı volkanik hareketlilik gözleniyor

‘EN SON PATLAMA MİLATTAN ÖNCE 6 BİN 600’DE OLDU’

Aksaray Valiliği açıkladı: Hasan Dağı'nda olağan dışı volkanik hareketlilik gözleniyor

Projenin yürütücüsü, Aksaray Üniversitesi Yerbilim Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Hacı Murat Yılmaz, Hasan Dağı’ndaki volkanik patlamanın en son milattan önce 6 bin 600 yılında gerçekleştiğini belirterek, “Hasan Dağı, Dünya Volkanoloji Birliği’nce faal volkanlar listesine alınmıştır. Hasan Dağı’ndaki en son patlamanın, milattan önce 6 bin 600 yılında olduğunu radyometrik tarihlendirme çalışmalarıyla ortaya konmuştur. Elde ettiğimiz radyometrik verilerle gaz çıkışları, bazı bölgelerde kışın kar tutamama gözlemlerimiz ve altındaki yüzeysel magma tabakasının varlığı; Hasan Dağı’nın halen faal olduğunu onay etmektedir. Buradaki gazların çıkması ve sıcaklık artışı gündemde. Bu tartışmalar bunlardan nedeniyle çıkıyor. Bu konuyla ilgili Maden Teknik Arama Müdürlüğü’nün yaptığı araştırmalar var” diye konuştu.

Aksaray Valiliği açıkladı: Hasan Dağı'nda olağan dışı volkanik hareketlilik gözleniyor

Hasan Dağı ile ilgili TÜBİTAK’ın da çalışmaları olduğunu kaydeden Prof. Dr. Yılmaz “Burada Orta Anadolu Bölgesi’nin kayda değer aktif faylarının biri olan Tuzlu Gölü fay hattı zonu var. 200 kilometre uzunluğunda ve Hasan Dağı’nın doğu kesiminde sınırlandırılıyor. ara sıra da bu bölgede ufak ölçekli depremler meydana geliyor. Bu olayın net olarak açıklanabilmesi için Hasan Dağı volkanizmasıyla ilgili ve ilişkili deformasyonların izlenmesi siklet talep ediyor” dedi.

‘TEKTONİK Mİ YAHUT VOLKANİK Mİ?’

Aksaray Valiliği açıkladı: Hasan Dağı'nda olağan dışı volkanik hareketlilik gözleniyor

Daha önce de Ulusal Yer Sarsıntısı Araştırma Projesi kapsamında Tuzlu Gölü fay hattında çalışmaların olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Yılmaz “Bu bölgede ölçüler aldık ve kayma hızını saptama etmeye çalıştık. Mevcut elde ettiğimiz veriler daha önce yapılan araştırmalara paralel yönde. Sayısal olarak yatayda 3 milimetre civarında bir kayma saptandı. Bu çalışmaların ardındaki ‘Hasan Dağı’nın hareketleri tektonik mi yahut volkanik mi’ diyerek bir proje başlattık. Projemizi TÜBİTAK’a sunduk. Zelzele araştırma özel kapsamı haricen Hasan Dağı jeodezik fiziki sensörlerle izlenmesi projemiz kabul edildi. Hasan Dağı üzerinde ve yakın çevresinde yüzey deformasyonlarının belirlenmesi amacıyla, bölgede kampanya tipi GPS ve kesintisiz 24 saat gözlem yapan değişmez noktalarımız olacak” diye konuştu.

‘YERYÜZÜNDE DEĞİŞİMİN ANALİZİ YAPILACAK’

Aksaray Valiliği açıkladı: Hasan Dağı'nda olağan dışı volkanik hareketlilik gözleniyor

36 ay sürecek proje hakkında detaylı bilgi paylaşan Prof. Dr. Yılmaz, “Bunun yanında radar ‘İnterferometrik Yapay Açıklıklı Radar’ tekniği, eğim ölçmeleri, sıcaklık ölçümleri, gaz ölçümleri ve fay ve çatlaklara dönük yapısal ve kinematik ölçümler yapılacaktır. Eğim ölçer ile kayma var mı, bakacağız. Sıcaklık ve gaz ölçümleri, fay ile çatlaklara dönük ölçüler elde edeceğiz. Bu ölçülerin neticesinde de birtakım süre serisine alt reel zamanlı ve hemen olan izlemeyle değerlendirme yapacağız. 36 aylık bir proje, demin başlamadık. Bölgede bilim insanlarının yaptığı araştırmalar var. Buradan elde edilen veriler, yardımıyla yeryüzünde değişimin analizi yapılacak” dedi.

‘PROJE TÜBİTAK’IN EN ÜST SINIRI’

Hasan Dağı genç volkanik yapıya sahip olduğu için gaz çıkışlarının gözlenmesinin alışılagelmiş olduğunu kaydeden Prof. Dr. Yılmaz, “Hasan Dağı’na gittiğinizde gaz çıkışları görülebilir. Bölgede volkanik krater yapıya sahip Narlı Göl var. Yine yakınında Ziga Termal Kaplıcaları var. Dağın eteklerinde gaz çıkışları var. Böyle gözlemsel değerler ile Hasan Dağı’nda anında hareket olacak, demek; çok dürüst bir yaklaşma değil. Bu olayı bilimsel verilere tarafından yapmamız lazım. 36 aylık bir proje bile yeterli gelmeyebilir. Bu proje, TÜBİTAK’ın en üst sınırıdır” diye konuştu.

’24 SAAT ANLIK VERİ ALACAĞIZ’

Proje bittikten sonra da çalışmaya devam edeceklerini dile getiren Prof. Dr. Yılmaz, “Sabit tesislerimiz olacak. 24 saat hemen olan data alacağız. Anlamlı bir veri alırsak bunu da kamuoyuyla paylaşacağız. Dünya genelinde volkanik ve tektonik aktivitelerin izlenmesinde kullanılan sensörlerle Hasan Dağı’nı incelemeye çalışacağız. Keza Türkiye’de volkanların anlık olarak jeodezik yöntemlerle izlenmesine karşın ilk çalışma olacak. Bu projenin gelecekte Türkiye’deki öteki volkanik oluşumların izlenmesine ışık tutması ve bölgeyle ülke volkanolojisi ve tektoniğine hizmet etmesi beklemekteyiz” diye konuştu.

‘GAZ VE SU ÇIKIŞLARI YILLARDIR VAR’

Aksaray Valiliği açıkladı: Hasan Dağı'nda olağan dışı volkanik hareketlilik gözleniyor

Hasan Dağı’nda incelemeler yapan yerbilim yüksek mühendisi Nurcan Özdemir de şöyle konuştu:

“Hasan Dağı zaten faal olan volkanik bir dağ. Dağın zirvesine çıkan dağcılar ile bütün çıkanların gördüğü gibi gaz ve buhar çıkışları mevcut. Bu olay yıllardan beri de var. Aksaray’da Tuzlu Gölü fay hattı mevcut fakat Hasan Dağı’nda gaz ve buhar çıkışı var. Yarın patlayacak, bir şey olacak gibi bir durum yok. Aksaray Üniversitesi, AFAD ile TÜBİTAK müşterek bölgeye cihazlar, yerleştirip ölçümler yapacaklar. 21 yıldır Aksaray’dayım. Şu lahza da halkımızın paniğe kapılması lüzum değil. Dağlar aniden birden patlamaz. Bunların bir süreci var. Alt tabakadaki magmanın bir kaynama süreci var. Bir hareke geçme süreciyle volkanizma etkiyi arıtma süreleri var. Bu olaylarda gözlemlenecek. Bu konuda kurumlar da gerekeni yapıyor.”

Yorum yapın